خلق یکسر همه نهال خدایند
هیچ نه برکن تو زین نهال و نه بشکن
«ناصرخسرو»

🔹نهالستان، الگوگیری از گفتمان طبیعت برای تحقق انسجام و استمرار همگرایی در امروز و فردای جنگ است. در شماره‌های پیشین، بینش‌ها و نگرش‌های نهالستان‌اندیشی تشریح شد و راهکارهای مردمی نهالستان‌اندیشی تبیین گردید. در این شماره، راهکارهای نخبگانی و در شماره بعد، راهکارهای حاکمیتی بیان می‌شود.

۲. راهکارهای نخبگانی نهالستان‌سازی

🔻الف) در ساحت نظر:
▫️هویت جمعی روزهای جنگ را به الگوی ساختاری پایدار برای دوران پس از جنگ تبدیل کنیم.

▫️نه یک روایت، بلکه چند روایت از ایرانِ فرهنگی، جغرافیایی، دینی، تاریخی، سرزمینی، سیاسی، هویتی، قومی و… را به رسمیت بشناسیم.

▫️از مقطعی‌سازی و سیاست‌زدگی در امر ملی بپرهیزیم و هویت‌بخشی غیرسیاسی را تقویت کنیم.

▫️از تجربه شیرینِ شعار «خرمشهر را خدا آزاد کرد» که در دهه ۶۰ اختلاف نیروهای مسلح را حل کرد و از تجربه تلخ شعار «فتح سنگر به سنگر» که در دهه ۷۰ به اختلاف نیروهای سیاسی دامن زد، عبرت بگیریم و نقد قدرت را نه برای تصاحب قدرت، بلکه برای اصلاح آن به کار گیریم.

▫️فاصله نخبگان و نظام را کاهش دهیم.

▫️مفاهیمی چون شهادت، جهاد، دفاع، کشور و وحدت را در چارچوب نهالستان‌اندیشی و متناسب با ضرورت‌های آینده ایران بازتعریف کنیم.

▫️از فرسایش روانی جامعه در شرایط بحران، مراقبت فعال نماییم.

▫️با رویکردی اکوسیستمی، سند «نهالستان ایران» را برای مدیریت تنوع زیست‌بوم سیاسی و اجتماعی کشور در چارچوب جمهوری اسلامی ایران تدوین کنیم و دستورالعمل اجرایی آن را برای تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران کشور تهیه و سناریوهای ایران با/بدون نهالستان مقایسه کنیم.

🔻ب) در ساحت عمل:
▫️نهادهای میانجی و میان‌افزا را برای تحقق گفت‌وگوی ملی و مشارکت خرد جمعی اجتماعی تقویت کنیم.

▫️از رمانتیزه‌کردن جنگ بپرهیزیم و بیان واقعیت‌ها را عامل پیروزی در جنگ روایت‌ها بدانیم.

▫️تاریخ شفاهی جنگ را برای عبرت آیندگان تدوین و از روایت سکوت‌ها نیز نهراسیم.

▫️تجربه همبستگی، همگرایی و همدلی در روزهای جنگ را به‌منظور ایجاد حافظه جمعیِ نهالستان‌اندیشی، مستندسازی کنیم.

▫️کودکان مظهر آینده و گرانیگاه وحدت‌اند. روایت کودکانِ جنگ و روایت کودکان از جنگ را جدی بگیریم.

▫️روایت جنگ را با ابزار هنر به تجربه‌ای ماندگار و بین‌نسلی تبدیل کنیم. ادبیات داستانی، آثار سینمایی و..‌. درباره همبستگی‌های میان‌طیفی در جنگ تولید نماییم.

▫️از تحلیل‌گران و صاحبان قلمی که طی سال‌های گذشته در نقد یکدیگر مطلب منتشر کرده‌اند، برای حضور مشترک و عرض خداقوت به رزمندگان میدان دعوت کنیم.

▫️از منتقدانی که مهاجرت کردند یا مهاجرانده شدند اما در روزهای جنگ در کنار ایران ایستاده‌اند، با حفظ امنیت و کرامت، برای حضور در وطن و مشارکت در گفت‌وگوی ملی درباره کشور، دعوت کنیم.

▫️روزی را به نام «روز وحدت ملی» در تقویم نام‌گذاری کنیم و جایزه ملی وحدت را برای تقدیر از پروژه‌های فرهنگی و اجتماعی انسجام‌بخش طراحی نماییم.

▫️به منظور ترمیم اجتماعی، از «قهرمانان پل‌ساز» که توانسته‌اند میان دولت/ملت، اصلاح‌طلب/اصول‌گرا یا فقیر/غنی پل بزنند و بانیان وحدت و انسجام داخلی باشند، تقدیر کنیم.

▫️از دوقطبی‌سازی‌های سرمایه‌سوز و تقابل‌هایی چون خودی/غیرخودی، دیندار/بی‌دین، اسلام/ایران، مسجد/کافه و… بپرهیزیم.

▫️پویش‌های ساده و وحدت‌بخش، مانند «پویش پرچم‌دار»، را طراحی و تکثیر کنیم.

▫️مضامین ملی و دینی درباره حفظ وحدت در عین کثرت را در کتاب‌های درسی بگنجانیم.

▫️سنت مناظره، کرسی‌های آزاداندیشی و تریبون‌های آزاد را در حوزه‌ها، دانشگاه‌ها و صداوسیما، با تأمین هم‌زمان آزادی و امنیت بیان، احیا کنیم.

▫️از پروژه‌های مشترک میان گروه‌های ناهم‌طیف حمایت مضاعف کنیم و «همکاری کامل بدون هم‌فکری کامل» را تمرین نماییم.

▫️با ساکتان و غایبان جنگ، نه با زبان شماتت بلکه با متانت گفت‌وگو کنیم و آنان را نیز به ظرفیت‌های کشور بیفزاییم.

▫️«الهیاتِ نهالستانی» را صورت‌بندی کنیم.

▫️برنامه‌های هنری و ورزشی را در مکان‌های آسیب‌دیده از جنگ برگزار کنیم؛ برای مثال مسابقه وحدت را در قالب رقابت فوتبال استقلال و پرسپولیس در ورزشگاهی آسیب‌دیده از جنگ برگزار کنیم؛ به‌گونه‌ای که دو تیم، به نشانه همگرایی، لباسی مرکب از دو رنگ قرمز و آبی بر تن داشته باشند.

▫️از تجربه بازسازی اجتماعی سایر کشورها پس از جنگ بهره بگیریم و نمونه‌ای متناسب با ظرفیت‌ها و ملاحظات بومی خود، در حین و پس از جنگ اجرا کنیم.

▫️نقد دوسویه و هم‌زمان «اقتدارگرایی سخت» و «آنارشیسم نرم» را سرلوحه خود قرار دهیم.

▫️منشور اخلاقی وحدت و انسجام ملی را تدوین کنیم.

🔹در بخش بعدی، راهکارهای حاکمیتیِ نهالستان‌سازی را بیان خواهیم کرد.

ادامه دارد...
@AzadName